در حماسهی شبانهی مردم ایران، استفاده از ایدههای خلاقانه و هنری ضروری است
به گزارش روابط عمومی ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد از استان اصفهان، یکی از دغدغههای مهم فعالان فرهنگی و میدانی در این شبها حفظ و افزایش کمیت و کیفیت تجمعات شبانه پس از گذشت چند هفته از آغاز جنگ در سطح شهر، میادین و محلات است.
در این حماسهی شبانهی مردم ایران در خونخواهی امام شهید انقلاب اسلامی ایران، استفاده از ایدههای خلاقانه و هنری برای حفظ جذابیت و شور تجمعات ضروری است.
بررسی تجربهی اقدامات مشابه در سطح جهانی، به طور مثال تجمعات گسترده در سطح جهان در حمایت از فلسطین و محکومیت جنایات رژیم صهیونیستی در غزه در سرتاسر جهان گنجینهی ارزشمندی از ایدهها و پرفرمنسهای هنری است و نشان میدهد با استفاده از اقدامات هنری میتوان تجمعات را پویاتر و مشارکتی کرد.
پس به فرمهای از پیش تجربه شده نباید اکتفا کرد و خلاقیت و استفاده از قالبهای هنری ضروری است.
لذا فعالان کانون های فرهنگی هنری مساجد لازم است به این ایدهها فکر نموده و ایدههای جدید را امتحان کرده و به اشتراک بگذارند.
از اقدامات قابل اجرا و کم هزینه در شبهای پیش رو می توان به موزاییک انسانی(Human Mosaic) و هنر چیدمان (Installation Art) اشاره کرد.

«موزاییک انسانی» نوعی اثر جمعی است که افراد حاضر در تجمع با قرار گرفتن در جای مشخص یا در دست گرفتن رنگ/نور/تابلوهای هماهنگ یک تصویر بزرگ، نوشته یا نماد را میسازند.
در تجمعات شهری این کار برای ساختن مواردی از جمله طرح پرچم، کلمات بزرگ، طرحهای نورانی و یا پیامهای همبستگی استفاده میشود.
در این شیوه انتقال پیام جمعیت فقط تماشاگر نیست بلکه بخشی از اثر است و پیام به صورت بصری، یکپارچه و سریع منتقل میشود. اجراها ساده است و هزینه زیادی ندارد و در شب با استفاده از المانهای سادهای مثل نور چراغ موبایل یا شمع تأثیرگذارتر میشود.

«هنر چیدمان» یک اثر سهبعدی است که محیط را به اثر تبدیل میکند به شیوهای که مخاطب داخل اثر قرار میگیرد.
در راهپیماییها و تجمعات، چیدمانها معمولاً با عناصر ساده ساخته میشوند. عناصری از قبیل عروسکهای کودکانه، دیوار نوشته و گرافیتیهای ساده، شمعهای متعدد، پارچهها و پرچمهای کوچک و اشیای روزمره مرتبط با موضوع و موارد متعدد دیگر.

هدف این اینستالیشن یا چیدمان نه فقط تماشا بلکه «احساس حضور در یک واقعیت» است.
ویژگیهای کلیدی این سبک می توان به همراهی مخاطب با فضای اثر، تاثیر احساسی عمیق، استفاده از عناصر ساده و تکرارشونده، قابلیت اثر گذاری بیشتر در شب با یک نورپردازی ساده و مناسب تولید محتوای رسانهای اشاره کرد.
از نمونه های اجرای یک «اینستالیشن» در حمایت از مردم فلسطین، اجرای خرس های عروسکی با نماد هندوانه است و هر خرس عروسکی با نماد هندوانه (نماد مقاومت فلسطین) در واقع یادبود یک کودک فلسطینی به شهادت رسیده در غزه بوده است.

همچنین اقدامات دیگری نیز وجود دارد که در ادامه به صورت مختصر به آنها اشاره می گردد.
گرامی داشت یاد شهدا در محل جنایات دشمن با استفاده از نمادهای انسانی در منازل تخریب شده و توحش دشمن را به صورت نمادین به تصویر کشید. هر منزل تخریب شده، هر شهید محله میتواند به یک نماد شهری از جنایات دشمن بدل شود.

دیوار نامها (Wall of Names) از ایدههای مرسوم و عملیاتی در واکنش به جنایات دشمن است. دیواری که نام شهدا و تصویرشان روی آن حک شده است و در یک محل پربازدید، مثل محل تجمعات شبانه پیش روی مردم است.

بهره گیری از اجراهای نمادین (Performance Art) به عنوان فرصت خوبی برای استفاده از ظرفیتهای اقشار خاکستری است که شاید به سمت فرمهای مذهبی خیلی جذب نمیشوند. مثلا کلاس خالی دانشآموزان شهید میناب با استفاده از المانها و ظرافتهای هنری و احساسی برای برانگیختن و نزدیک کردن مردم به واقعه.

زنجیرههای انسانی همیشه یک ایدهی عملیاتی و رسانهای برای به نمایش گذاشتن شعارها، جمعیت و ایجاد حس مشارکت در تجمعات است.

تجمعات شبانهی مردم علاوه بر فرصتی برای ایجاد شور و حماسه، فرصت بینظیری برای جهاد تبیین و بحث و گفتوگوهای مبنایی، سیاسی و اندیشهای است. پس به برنامههای روتین و رایج تجمعات مذهبی نباید اکتفا کرد، در هر تجمعی یک میز گفتوگوی شبانه بر پا نمود و از ظرفیت اساتید دانشگاه، صاحب نظران سیاسی و رسانهای و ظرفیتهای فعالین فرهنگی برای ساعتها گفتوگو با مردم استفاده کرد.
شعر زبان تاریخی مردم ایران برای بیان حماسه و مفاهیم والاست، از این باب جلسات شعرخوانی و دعوت از شعرا در تجمعات شبانه یک فرم فرهنگی-هنری تضمین شده برای اثرگذاری عمومی است. به سیرهی امام شهید انقلاب بنگرید و ببینید شعر و جلسات شعرا چه تاثیر و برکاتی در فضای فرهنگی و فضای جامعه داشت.
استفاده از دیوار پیام، در محل تجمع یک دیوارهی بزرگ با سازههای ساده مثل داربست و بنر نصب کرده، سپس کاغذهای یادداشت چسبدار ( استیک نوت) در اختیار مردم قرار داده شود تا دلنوشتهها، شعارها، ایدهها و احساسات خود را ثبت کنند. این دیوار پیام پس از چند روز به یک نمایشگاه مردمی عظیم تبدیل خواهد شد و محتوای آن پس از جنگ نیز میتواند گنجینهای غنی برای تولید محتوای مکتوب، رسانهای و یافتن سوژهای بکر مردمی باشد.

خلق زندهی آثار هنری (Live Painting) در تجمعات شبانه باعث مشارکت مردمی در خلق یک اثر هنری بزرگ میشود. تولید شبانهی آثار، زمینه را برای ایجاد یک نمایشگاه مردمی نیز فراهم میکند.

این یک فرصت تاریخی برای فعالان فرهنگی هنری جهت استفاده و آزمودن ایدههای هنری و خلاقانه در میان مردم است. استفاده از فرمهای تکراری و آزموده شده سر جای خود، اما این فرصت تکرار نشدنی برای خلاقیتهای هنری و فرهنگی را نباید از دست داد.